Hezkuntza-premia berezien historia

Hezkuntza-premia bereziekin jarraituz, gaur egungo egoera osotasunean barneratu ahal izateko, hauek dituzten pertsonen eskubide eta aukerak zein kontzeptua beraren bilakaera historia zehar aipatzea ezinbestekoa dela uste dut, horregatik, hainbat irakurgai ezberdinetatik jasotako informazioa bildu eta laburtu dut, honen inguruko ideia orokor bat adierazteko asmoz.

Gaia benetan sakona da, eta horregatik, norbait interesa izango balu, jakin informazio ugari dagoela eta sarreraren bukaeran nik erabilitako iturria nagusiak aipatuko ditut. Jakin honen inguruko testuliburu zein artikulu ugari daudela eta interesagarriak izateaz gain gure gaurko egoeran kokatzen eta etorkizuna antolatzeko laguntza handikoak direla.

Hezkuntza-premia bereziaren kontzeptuak, historian zehar izandako bilakaera aldaketa kontzpetualaz gain aldaketa terminologikoa ere ekarri ditu. Hasiera batean, hezkuntza-premia berezia, batez ere, nolabaiteko sentimen urritasuna zuten pertsonak zaintzea bezala ulertzen zen. Gerora, elkarlan mediko-psikopedagogikoa agertu zen esku hartze eta instituzio ezberdinak sortuz. Eta guzti honetan, azpimarratzeko diziplina: Pedagogia Terapeutikoa. Honen bidez, tratamendu psikopedagogikoa eta soziala urritasunak dituzten talde anitzetan ematen dira, profesionalengatik bideratuta.

Aro eta garai ezberdinetan zehar ekintza txikiak baina aldaketa handiak suposatu dituztenak burutu dira sendagile, hezitzaile eta psikologo anitzen eskutik, beti ikerketa, lan, argitalpen edo metodo berrietan oinarrituz. Beraz, guzti honetan, izen propio ugari agertzen dira, guztiak, bere neurrian, garrantzitsuak direlarik. Gainera, guzti hau, herrialde ezberdinetan gertatu da, eta horregatik ere, geografikoki hainbat kokapen ezberdin aipatu beharko dira. Ekintza batetik bestera gertatu diren aldaketak ugariak dira: jarrera, pentsamolde, ikuspegi, tratamendu, eskola, kontzeptuak, sailkapenak, terminologia, funtzioak, laguntzak, materialak, …

Aroa

Ezaugarri / Gertaera

Antzinako gizartea –          Nolabaiteko urritasuna/ezintasuna zuten pertsonak abandonatuak edo kanporatuak ziren (ez zuten bizitzerik merezi, haur-hilketa praktika)
Erdi aroa –          Elizak giza duintasuna babesten du-          Haur hilketak debekatzen dira

–          Urritasunen bat zuten pertsonak errefusiatuak bizitzen ziren beldurgarriak zirelako (bazterketa)

Estatu modernoa –          Humanismoa dela eta, inozotzat hartzen zituzten eta beraiekiko joera karitatearena da (tratu gizatiarragoa jaso)
XV. mendea –          Adimen urriko pertsonak zaintzera bideratutako lehen Erakundea (Gilabert Jofre anaiak)
XVI. mendea –          Lehen urratsak: Gormutuentzako Doktrina (Fray Pedro Ponce de Leon)
XVII. mendea –          Giltzaperatzearen garaia-          Gormutuentzako lehen tratatua (Juan Pablo Bonet)

–          Idiotekin hezkuntza esperientzia batzuk bultzatu zituen (Vicente de Paul)

–          Denontzako hezkuntza aldarrikatu (Commenio)

XVIII. mendea –          Gormutuei eskuekin komunikatzea ahalbidetzen dien hizkuntza mimikoa sistematizatu-          Gormutuen hezkuntzarako lehen eskola publikoa sortu zen Parisen

–          Itsuentzako eskola (Valentin Haüy)

–          Erliebeko puntuetan oinarritutako irakurketa eta idazketa sistema sortu (Louis Braille)

XIX. mendea –          Benetako lehenengo ahaleginak-          Adimen urrikoek benetako tratamendu mediko-pedagogikoa jaso

–          Tratatu morala aldarrikatu (Philipe Pinel)

–          Ume guztiak hezigarriak direla aldarrikatu (Itard, ume basatia dokumentala)

–          Adimen urrikoen bizi baldintzak hobera egin zuten

XIX. mendearen bigarren erdia –          Ezintasunen bat zuten pertsonen bizi-baldintzak hobetu ziren-          Esku-hartze terapeutikoari garrantzia (Seguinen)
XX. mendea –          Adimen neurtzeko lehenengo tresnak-          Eskola berriak ekarpen ugari (Maria Montessori)

–          Urritasun mota guztientzako erakunde espezializatuak sortu: arreta mediko psikopedagogikoa eskaini

–          Hezkuntza premia bereziak legalki onartzen dira: politika bereziak sortu

–          Normalizazio kontzeptua sortu (Bank-Mikkelsen)

–          Giza eskubideen deklarazioa

Etorkizuna –          Normalizazioa eta eskola inklusiboa (guztion lanari esker)

* Iturri nagusiak:

Ortiz Gonzalez, M. C. “Hezkuntza premia bereziak dituzten pertsonak. Kontzpetuaren bilakaera historikoa”

Aierbe, A. (2008). Esku-hartze psikopedagogikoa garapenaren nahasteetan. Bilbo: EHU

(doako deskarga ondorengo orrian: http://testubiltegia.ehu.es)

Darretxe, L., eta Zenatagoitia, E. (2008). Hezkuntza bereziaren oinarri pedagogikoak.

Bilbo: UEU.

ISEI. (2005). Hezkuntza-Premia Bereziak Lehen Hezkuntzan Euskal Sistemaren erantzuna. Gasteiz: Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzua.

Advertisements

About Rakel Gamito

* IKTak + Hezkuntza * formulaz maiteminduta nago. Horregatik, urteetan zehar, bi arloetan trebatu naiz eta gaur egun”adingabeak eta Internet” da nire ikergaia. Ondo ezagutzen ditut teknologia eta espazio digitalen abantaila zein desabantailak, haurren garapenaren ezaugarriak eta didaktikaren oinarriak. Nire egunerokotasunean guzti horiek uztartzen ditut eta, ondorioz, aro digitalari lotutakoak nagusitu arren, anitzak dira nire diskurtsoaren gaiak: inklusioa, hezkidetza, kooperazioa… Sareak eskaintzen digun potentzia handiko bozgorailua nire bizipen, hausnarketa eta baliabideak besteen eskura jartzeko aprobetxatzen dut. Era berean, bide berdinetik besteen ekarpen eta iritziak jasotzea gustatzen zait, elkarreragina ikasketa-prozesurik esanguratsuena baita. Azken finean, erlantza guztion lanari esker osatzen da eta, banakako lana ezinbestekoa bada ere,guztiontzako kalitatezko hezkuntza bermatuko duena lan kooperatiboa da.

Posted on 2013-04-06, in Hezkuntza-premia bereziak, Sarrerak and tagged , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink. Iruzkin 1.

  1. Egun on, esna eta ekinez zabiltza, eskerrik asko.bikain. Gore

Utzi erantzun bat

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Aldatu )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Aldatu )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Aldatu )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Aldatu )

Connecting to %s

haurhezkuntza2012

Irakasle izan nahi duten lau ikasleen apunteak

Orellanatik

Arrasatetik Francisco de Orellanara

%d bloggers like this: